Ter gelegenheid van Funchal 500 jaar was één van de hoogtepunten die georganiseerd werden, een regatta van Falmouth, Engeland via Ílhavo, Portugal naar Madeira. In eerste instantie wilde ik graag met de Astrid mee, een nederlandse deelnemer, maar helaas was er geen plek meer. Ik heb me daarna aangemeld bij het grootste traditionele zeilschip ter wereld, de Sedov. Hieronder een kort verslag van deze reis.
Maandag 22 september 2008. Marijke zet me aan het einde van de middag af op de parkeerplaats van de nieuwe haven van Ílhavo in de buurt van de Tall Ships. Zonder enige moeite word ik aan boord gelaten. De russische kadetten die op wacht staan spreken geen woord engels maar binnen enige minuten word ik door één van de twee duitse begeleiders van de reisorganisatie aangesproken en die wijst mij mijn bed (kooi) aan voor de komende 10 dagen. Het is een klein verblijf van 3 x 5 meter waar we met 8 man in stapelbedden slapen. Iedereen heeft de beschikking over een kleine kast waar je je spullen in op kan bergen. Het slaapvertrek deel ik met 6 duitsers en nog een nederlander. ’s Avonds met een klein gezelschap naar de andere kant van de haven gegaan om een biertje te drinken en de competitie te aanschouwen van welk schip de beste muzikanten komen. De Sedov schitterde door afwezigheid. De avond was gezellig en we hebben elkaar een beetje leren kennen.
Dinsdag 23 september 2008. Officieel zouden we om 12.00 uur moeten starten, maar er hangt mist. Tegen een uur of 5 besluit de race leiding om toch maar uit te varen en de start uit te stellen tot de volgende ochtend 12.00 uur. Op de kade bij Ílhavo stonden duizenden toeschouwers om alle schepen vaarwel te zwaaien. Portugezen zijn gelukkig erg geduldig en het lange wachten werd beloond. De mist trok heel even op en zodoende hadden de toeschouwers niet voor niets zo lang gewacht. Zolang het schip in de haven ligt, eet de bemanning 3 x per dag. Eénmaal op zee, krijgen we 4 maaltijden per dag. In totaal waren er meer dan 200 man aan boord. De eetzaal kan maximaal 80 man per keer aan dus dat betekent in ploegen eten. Je krijgt precies een half uur de tijd voordat de volgende shift binnenkomt. (eigenlijk nog korter want er moet tussendoor ook afgewassen en opgeruimd worden.
De kwaliteit van de maaltijden zijn niet van enig culinair nivo. Het is smaakloos, vaak ondefinieerbaar en soms zelfs gewoon smerig. De russische kadetten eten alles, maar wij westerlingen zijn al te veel verpest. s’Avonds in de Leninbar een biertje gedronken en tegen een uur of 23.00 naar bed.
(Een plastic bekertje koffie kost daar 1 euro, een bier 2 euro en een glas wijn 3 euro. Voor diegene die ooit aan boord van de Sedov mee willen gaan. Koop ergens in de supermarkt een doos wijn, crackers en worst en maak een feestje in je slaapvertrek)
Woensdag 24 september 2008. Nog steeds geen wind en de start wordt nóg een dag uitgesteld. We vermaken ons met de reddingsoefeningen. Ik ben wel een beetje verbaasd dat we hier pas mee beginnen terwijl we al 2 dagen op open zee zijn. Het levert wel een leuk plaatje op. Marcel als teletubbie. Het valt vies tegen zo’n pak aan te trekken. Je krijgt een minuut de tijd en dan moet alles o.k. zijn. Nu ik de foto zie snap ik waarom de rest zo moest lachen.
Donderdag 25 september 2008. Ik werd vroeg wakker en na gedouched te hebben ben ik richting achterschip gelopen en heb de zonsopgang bekeken. Om half 8 ontbijt. Het brood is (elke dag) erg droog, maar gelukkig hebben ze goede roomboter. Aan jamsoorten geen gebrek en oploskoffie of thee. Voor mij dus de oploskoffie. De duitsers kijken me met argusogen aan wanneer ik in mijn mok een 6 dubbele bica bereid. Na het ontbijt naar buiten want in de eetzaal blijf je niet voor je plezier. Er is geen airco aan boord, maar het ventilatie-systeem slaat aan wanneer de temperatuur boven de 30 graden komt. Eénmaal buiten een mooi schouwspel van een groep dolfijnen die ons schip wel eens van wat nader willen bekijken. Nog steeds is er geen wind, maar de mist is in de loop van afgelopen nacht verdwenen. Om 11.00 uur krijgen we de mededeling dat de start van de race wederom is uitgesteld in verband met te weinig wind. Op de motor varen we verder richting startlijn. De kapitein, overigens nooit gesproken en alleen van een afstand gezien, geeft toestemming om met een reddingsboot rond ons schip te varen. We hebben geluk dat er een rus aan boord is die een boek wil publiceren over de Sedov, een camara-team van een deense nationale zender die een documantaire maakt over een gezonken zeilschip en 2 journalisten van een portugese krant. Zonder hen hadden we denk ik niet toestemming gekregen om de reddingsboot te gebruiken. Natuurlijk speelde het weer, en daarmee de verveling, ook wel een rol.
Vrijdag 26 september 2008. Wederom ben ik erg vroeg wakker. Na het ontbijt komt het bericht dat we vandaag dan eindelijk zullen starten. Nog steeds is er weinig tot geen wind, maar de voorspellingen zeggen dat het de komende dagen kan aanwakkeren tot een windkracht 5. Gistermiddag hebben we 1 van de deelnamers op sleeptouw genomen. Deze deelnemer dreigde zonder brandstof te komen, en zo’n “klein” bootje achter ons aan merken we niets van. Gekscherend noemen we onze sleep “de hond” omdat het van een afstand er zo uitziet dat zij door de Sedov wordt uitgelaten. 12.00 uur De start gaat nu beginnen. Het is een machtig gezicht om te zien hoe al die zeilschepen langzaam maar zeker dichter bij elkaar komen. Van sommige schepen hadden we sinds ons vertrek niets meer gezien, maar nu de startlijn nadert, komt het hele veld weer bij elkaar. Intussen waren alle zeilen al gezet en mochten we meehelpen met het sjorren aan de touwen. Alle commando’s gaan in het russisch en dat is nu niet mijn sterkste punt. Gewoon goed naar je buurman kijken en alles komt goed. De kadetten aan boord zijn gemiddeld 17 jaar. Ze doen een zeevaartopleiding en onderdeel daarvan is een praktijkopleiding van 3 maanden aan boord van een schip. Na deze 3 maanden stage, overigens krijgen ze ook gewoon onderwijs aan boord, gaan ze weer terug de schoolbanken in. We missen de startlijn en moeten terug. Normaal hadden we gewoon over stag kunnen gaan en een bocht van 90 graden maken. Hiervoor heb je 2 dingen nodig, een redekijke wind en een goed getrainde bemanning. Aangezien wij geen van beiden hadden werd het een bocht van 270 graden, met behulp van de motor. We starten op één van de laatste plaatsen en tegen de avond is het hele veld weid verspreid over de oceaan.. We krijgen de gelegenheid om in de mast te klimmen. Eerst de veiligheidsvoorschriften: goed vasthouden anders val je naar beneden! Zolang je aan het klimmen bent, ben je ongezekerd en dat geeft voor de meeste trainees problemen. De meeste willen niet (die vooraf de grootste mond hadden haha) en een enkeling draait halverwerge weer om. Alle trainees van Madeira klimmen zonder problemen naar het eerste kraaiennest op een hoogt van 18 meter. Het uitzicht is fenomonaal. Helaas mogen we niet verder omhoog maar dat komt later deze trip nog wel indien de weersomstandigheden het toelaten.
Zaterdag 26 september 2008. De wind is toegenoemen en we maken behoorlijk wat vaart. Indien alles meezit zijn we maandag al in Funchal. Tegen de middag trekt de wind echt aan en hebben we héél even een kleine windkracht 6. Net op dat moment nadert er van achteren een containerschip, ook op weg naar Madeira, maar nu de wind aantrekt zijn wij ineens de snellere partij en al gauw wordt het containerschip kleiner en kleiner. Na een uur of 2 neemt de wind weer af en komt het containerschip dichterbij en uiteindelijk steekt het ons voorbij. vele vrachtschepen zie je van koers veranderen om ons schip van dichterbij te kunnen bewonderen. De meeste naderen tot op een afstand van een halve mijl. Ook voor deze zeerotten blijft het een mooi schouwspel om het grootste zeilschip ter wereld met volle zeilen gade te slaan. Volledige bemanningen aan dek met filmcamara’s en fototoestellen.
Zondag 27 september 2008. De wind is weer afgenomen en afgelopen nacht hebben we een zeilalarm gehad. De zeilen moesten anders gezet worden want de wind kwam nu ook meer van voren. Vandaag hebben we een windkracht 3 tot 4. Uitermate geschikt om de mast maar weer eens te beklimmen maar ditmaal naar het 2e kraaiennest op zo’n 40 meter hoogte. Het kaf was al van het koren gescheiden en alleen diegene die ook naar het 1e kraaiennest waren geweest, namen deze uitdaging aan. Wat een uitzicht! ik kan het niet beschrijven, maar soms zeggen beelden meer dan woorden…
Maandag 28 september 2008. Zo tegen een uur of 6 werd ik wakker en ben direct naar buiten gegaan. We waren nu dicht bij de finish die zo tussen Porto Santo en 20 mijl ten noorden van Porto Moniz lag. Nog in het donker passeeren we de finishlijn en is Porto Santo alleen te herkennen aan de verlichting. Na zonsopkomst krijgen we ook de contouren van Madeira in ons vizier. We worden ingehaald door de ferry van Portimão naar Funchal. Ook hier weer veel bekijks. Helaas blijven we ver uit de kust en is het niet mogelijk mooie opnamen van Madeira te maken. tegen een uur of 13.00 naderen we de haven van Funchal en alles is gereed om de haven binnen te lopen. Helaas krijgen we geen toestemming om de haven binnen te varen en zullen we nog 24 uur voor de kust dobberen omdat er geen plaats in de haven is. er liggen nog 2 cruise-schepen en die vertrekken tegen de avondschemer. Erg frustrerend want je bent over de finish en hebt je doel (bijna) bereikt. We hebben tegen de avond nog bezoek gehad van een stuk of 40 dolfijnen maar helaas geen walvissen dichtbij ons schip gezien. Wel een paar in de verte maar te ver weg om te fotograferen.
Dinsdag 29 september 2008. Na het ontbijt wordt het schip geschrobt. de bemanning is blij en verheugt zich al op een dag aan wal. rond de middag komen er 2 sleepboten aan die ons uiteindelijk een mooie plaats in de haven van Funchal geven.
Ik ben nog tot vrijdagochtend aan boord gebleven en samen met de andere trainees hebben we ons vermaakt op andere schepen en in het centrum van Funchal. Al met al een verschrikkelijk mooie reis die ik voor geen goud had willen missen. Qua weer best veel verschillen meegemaakt en een leuke ploeg met mensen die totaal niet bij elkaar pasten maar toch goed met elkaar overweg konden. Zo’n vakantie is zeker voor herhaling vatbaar, maar wat mij betreft nooit meer aan boord van de Sedov. Ik verwachtte meer een werkvakantie, maar het bleek meer een cruise te zijn. Neemt niet weg dat ik het reuze naar mijn zin gehad heb en graag nog een keer zo’n soort reis, maar dan wat actiever, zou willen meemaken.