Anderhalve week geleden heeft het hier enorm geregend op Madeira en her en der waren wegen deels versperd ivm vallend gesteente en verzakte grond. Op zich niet zo bijzonder want dat gebeurt wel vaker. Wel was de hoeveelheid regen extreem. Op de sommige toppen van Madeira, Pico Areeiro en Pico Ruivo werd in een tijdsbestek van 24 uur een recordneerslag gemeten van bijna 15 cm!
Ik had die maandag erna met Marijke afgesproken even wat te drinken in de jachthaven van Calheta. Na mijn auto geparkeerd te hebben in de parkeergarage vervolgde ik mijn weg naar buiten. Daar aangekomen zag ik een drietal mensen op de steiger van de jachthaven staan en alle drie keken ze naar boven richting de rotswand. Nietsvermoedend liep ik door en in de verte zag ik Marijke al staan met haar mobieltje in de hand.
Wat ik niet wist en ook niet had gezien is dat er rotsblokken naar beneden waren gekomen daar waar ik net gelopen had. Marijke wilde me bellen en me zeggen dat ik daar dus niet langs moest lopen! Nog geen halve minuut nadat ik daar gepasseerd was, kwamen er nog veel meer stukken rots naar beneden en geloof me: daar is geen vluchten aan! In een seconde of 2 kwamen enkele kubieke meters gesteente naar beneden en richtte heel wat schade aan. Gelukkig zijn er geen gewonden gevallen en ik heb direct 112 gebeld. De politie was snel ter plaatse om alles af te zetten, alleen naar het idee van de (buitenlandse) omstanders wel heel beperkt. Hieronder even een link naar het journaal van Madeira die er een artikel aan gewijdt hebben.

http://ww1.rtp.pt/multimedia/?tvprog=15790&idpod=22778
Het filmpje van de jachthaven is genomen vauit de parkeergarage. Dubbelklik bij het begin van het filmpje op de beelden en je ziet het op volledig scherm.

De inmiddels in grote getale gearriveerde politie vroeg ik of het veilig was mijn auto uit de parkeergarage te halen en volgens hun kon dat wel. Ik mocht er wel even snel langs lopen maar moest dan wel dicht tegen de panden aan blijven lopen want dat zou veiliger zijn. Ik heb hiervoor bedankt en snap ook niet hoe je zoiets kan adviseren cq toestaan. Ik heb van Marijke een lift gehad, wat inhield dat we een omweg van zo’n 5 kilometer moesten maken. Daar nog een keer onderdoor lopen is de goden verzoeken. Ook in de parkeergarage voelde ik mij niet geheel op mijn gemak en heb daar een tactische route langs muren en pilaren uitgestippeld.

Pas 2 dagen na het gebeurde zijn alle bedrijven in de jachthaven, alsmede de jachthaven zelf afgesloten voor iedereen. De manier waarop ze dit aan de ondernemers hebben medegedeeld is wel weeer van een nivo dat ik denk: Hoe stom kun je zijn! Bij alle ondernemers is er een brief onder de deur doorgeschoven met de mededeling dat ivm verdere afbrokkeling van rotsen en de daarmee samenhangende veiligheid de betroffen panden dicht moesten blijven voor de periode van 36 uur. Maw eerst je leven riskeren om uit te vinden dat je helemaal niet mag zijn daar waar je nu bent!

Geen kleine jongens dus!

Speciaal opgeleide mensen zijn vanaf boven afgedaald aan touwen en hebben al trappend en schoppend de loszittende rotsen verwijderd. Helaas zijn hier geen beelden van, maar ik heb me laten vertellen dat de ravage hierdoor in omvang nog is toegenomen.

Afgelopen weekend was het hondenweer hier op Madeira. Een kleine windkracht 9 gepaard gaande met hevige regenval teisterde het eiland en de temperaturen vlogen naar beneden. Nou is het vrij bijzonder dat het op Madeira sneeuwt, maar het is nu al de vierde keer deze winter dat er melding wordt gemaakt van sneeuw op de hoger gelegen gebieden (boven de 1200 meter). Men is uiterst waakzaam en sluit de wegen er naar toe dan ook direct af omdat zowel de autobanden als de bestuurders en ook de wegen er niet bepaald op afgestemd zijn. Toch besloten we het te proberen om een ritje in de sneeuw te kunnen maken maar helaas waren de wegen op de hoogvlakte richting Encumeada afgesloten. Wel was het duidelijk dat er enorme hoeveelheden hemelwater de hoogvlakte in een meer hadden veranderd.

Bovenstaande foto’s zouden ook wel ergens bij het Ijsselmeer genomen kunnen zijn. Aan beide zijden van de weg water zo ver het oog reikt. Nou was dat door de mist niet al te ver. Exacte lokatie was van Paùl da Serra richting Canhas. De weg ligt iets verhoogd dus eigenlijk een soort van dijkje wat ons het gevoel gaf eventjes in Nederland te zijn.

Een veel voorkomende boom op Madeira is de Eucalyptus, zeker aan de zuidzijde van het eiland. Deze boom is eind 18e eeuw ingevoerd om de kaalslag op het eiland tegen te gaan en toch in de behoefte aan hout te voorzien. Het is een snelle groeier en kan wel 5 meter per jaar in lengte toenemen. Ander voordeel van deze houtsoort is dat deze veel olie bevat en daardoor goed brandt. Grote stukken van het Laurisilva waren reeds in as opgegaan en het werd ook steeds lastiger om het hout naar beneden te halen vanaf de steile hellingen. Men had het hout nodig om houtskool van te maken die op haar beurt weer gebruikt werd in de suikerrietindustrie om de ketels mee te stoken. Het hout van deze boom is totaal ongeschikt voor constructie omdat het hout na droging ook gaat splijten en de stam in een spiraalvorm groeit. Dat laatste is ook de reden dat de bast er in lange stroken vanaf valt. Op Madeira groeit deze boom eigenlijk schijnbaar tegen de regels van de natuur linksom, dwz tegen de wijzers van de klok en de draairichting van de zon in. Hiervoor is natuurlijk een eenvoudige verklaring, deze boom komt oorspronkelijk van het zuidelijk halfrond, Australie, en daar gaat de zon precies tegenovergesteld van het noordelijk halfrond.

Waarom men deze boom tegenwoordig als een pest beschouwd heeft 2 redenen. De eerste is dat hij bijna niet meer uit te roeien is. De zaden die van de bomen vallen kunnen tientallen jaren goed blijven en ontkiemen. Vooral na een bosbrand worden de zaden aangespoord om uit hun schijnbare winterslaap te ontwaken. De andere reden is dat 1 eucalyptusboom gemiddeld per dag 25 liter vocht aan de grond onttrekt en daarmee ander leven op de bodem nauwelijks een kans geeft. Dit in tegenstelling tot de oorspronkelijke vegetatie van voornamelijk laurier en heide. Vooral de heide, die hier tot boomhoogte groeit, produceert per m2 20 tot 40 liter water per dag door middel van condensatie op de bladeren.

Neemt niet weg dat wanneer je door een stuk bos met eucalyptus loopt, je snel geneigd bent om nog eens diep te inhaleren om de kenmerkende geur tot je te nemen. Madeira staat al bekend vanwege haar schone lucht, maar lopend door een eucalyptusbos geeft het nog een extra dimensie. Natuurlijk kun je er ook hele mooie fotos van maken. (klik op de foto voor een groter afbeelding)

Inmiddels ben ik al druk aan het wandelen samen met andere gidsen van Madeira. Ik weet inmiddels ook al een beetje meer over de opleiding die ik ga volgen. Het zal 5 avonden in de week zijn, in Funchal en dat gedurende 7 óf 12 maanden. Iets meer dan ik gedacht had (understatement). Wanneer het allemaal van start gaat weet ik nog (steeds) niet maar dat is dan ook wel weer typisch portugees. Ik zal denk ik volgende week wel te horen krijgen dat de lessen afgelopen week al begonnen zijn.
Tijdens de wandelingen die ik de afgelopen tijd heb gemaakt, ben ik al heel veel te weten gekomen en in een enkel geval kon ik de gids zelfs wat leren. Zo zie je maar dat je nooit alles weet, maar ik moet erkennen dat hun kennis over Madeira wel heel erg groot is. Zo krijg ik straks les in de volgende vakken: Historie, geologie, plantenkunde, geografie en demografie en verder zullen er nog wel wat buitenlandse talen bij zitten.

Tijdens de laatste wandelingen heb ik mij toegelegd op het fotograferen van bijzondere bomen. Sommige van deze exemplaren zijn meer dan 700 jaar oud en hebben Madeira dus nog onbewoond meegemaakt. De oudere bomen vind je eigenlijk pas boven de 700 meter hoogte. In de tijd dat Madeira net ontdekt was, madeira is het portugese woord voor hout, was het eiland bedekt door een regenwoud en om aan landbouwgrond te komen besloot men een vuurtje te stoken. Dit vuur heeft 7 jaar lang gebrand en met name de lager gelegen gedeeltes ontbost. Op grotere hoogtes, zeker aan de noordzijde, is het te vochtig om alles in vuur en vlam te laten opgaan. Gelukkig is er een groot gedeelte bewaard gebleven en staat het zgn Laurisilva op de lijst van werelderfgoed, opgesteld door de Unesco

Op zich niet zo bijzonder, maar het contrast met de groene stam en de blauwe lucht ademt een serene sfeer uit. Een veel voorkomende naaldboom dus per definitie niet endemisch. Alle naaldbomen zijn geïmporteerd en in een later tijdstip aangeplant om in de behoefte naar hout te voorzien.

Bij deze boom is de hele stam bedekt met een “baard” van epifyten. Een Douglas spar, niet endemisch maar toch zeker een jaar of 200 oud.

Eén van de vele sparren met een heel aparte groeivorm. Niet endemisch maar aangeplant en te vinden bij Posto Florestal in Quiemadas

De grootste laurierboom die ik ooit gezien heb. Geschatte leeftijd zo’n 800 jaar met een stamomtrek van zeker 25 meter! Misschien dat deze boom binnenkort moet wijken voor de nieuwe snelweg naar Ponta do Pargo. (Lombada dos Cedros)

Aan alle lezers van dit blog vraag ik aandacht voor het volgende. Sinds enige tijd bestaat er een plan om een kabelbaan dwars door een UNESCO natuurgebied aan te leggen. Mijns inziens druist dit in tegen de richtlijnen die de UNESCO stelt aan dit soort gebieden, maar men (de bestuuurders alhier) waant zich hier nog wel eens in een eigen wereldje met eigen regels. De kabelbaan zou de weg over Paùl da Serra en de boswachterij van Rabacal met elkaar verbinden. Volstrekt niet nodig omdat er een mooie, goed geasfalteerd en goed onderhouden pad naar beneden loopt. Verder is dit al één van de drukste wandelingen op Madeira, dus een kabelbaan zou filevorming op de levada’s gaan betekenen. Ik kan géén enkele reden bedenken om hier een kabelbaan dwars door een ongerept stuk Madeira aan te leggen.

Laten we dat kleine stukje ongerepte Madeira met rust laten!

Nu is er een site in het leven geroepen om (eventueel anoniem) digitale handtekeningen te verzamelen van mensen die tegen dit plan zijn en ik roep eenieder met de dezelfde gedachtenlijn als mij op, om deze petitie te ondertekenen. Het neemt maar een minuutje van je tijd in beslag, maar kan een grote uitwerking voor ons nageslacht hebben.

Klik op de volgende link om direct bij de petitie te komen. De site is in het engels en portugees opgemaakt om het zo toegankelijk mogelijk te maken.

http://www.PetitionOnline.com/247132/

Alvast bedankt,

Marcel Peereboom

… nog géén zomer en een stuk of zes ook niet! Al enige tijd geleden leek het er op dat de zomer dan toch eindelijk door zou zetten. We hadden zelfs zwaluwtjes die bij ons in het zwembad water kwamen drinken. In eerste instantie moest de gehele familie nog even wennen aan de glazen balustrade, maar na enkele frontale botsingen hadden ze het dan toch eindelijk door. Een prachtig schouwspel viel ons ten deel. De vogeltjes lieten zich niet afschrikken wanneer ik besloot een duik te nemen en zelfs de katten, die het allemaal vol ongeloof aanzagen, werden geheel genegeerd.